sundaymorning.punt.nl
Dit is mijn vader.

Dit is mijn vader. Een ontdekkingsreis van Ilay den Boer, tussen de verschillen die Ilay, Ilay en zijn vader, zijn vader maken.

De voorstelling begint luchtig en ontspannen. Ilay en zijn vader stellen zich voor. Er wordt een boekje met daarin gebeurtenissen uit het leven van zijn vader uitgedeeld. Het publiek mag willekeurig een jaartal roepen, waarna er over de gebeurtenis uit dat jaar meer verteld wordt. Ze maken hierbij gebruik van een wand met allemaal luikjes, achter elk luikje schuilt een voorwerp dat iets te maken heeft met het desbetreffende jaartal. Zo wordt er door Ilay rustig verteld over het feit dat hijzelf joods is, zijn vader niet. De nieuwe vrouw en kinderen van zijn vader komen aan bod, geïllustreerd met foto's. De acteercarrière en het debuut in Jesus Christ Superstar worden behandeld. Het hebreeuwse accent wordt genoemd. Het feit dat de vader het graag op zou willen nemen voor alle zwakkeren in de samenleving wordt benoemd. Ook de voetbalclub Feyenoord hoort daar volgens Ilay bij.

Dit brengt ons bij het onderwerp voetbal. De carrière van Ilay als jeugdkeeper. Zijn handschoenen worden uit een luikje tevoorschijn getoverd en ze herhalen een kleine trainingssessie zoals ze dat vroeger altijd deden. Toch blijkt al gauw dat onder dit simpele onderwerp een diepere betekenis schuilt.

Voetbal wordt bijzaak wanneer op de voetbal bekend wordt dat Ilay besneden is vanwege zijn Joodse geloofsovertuiging. één jongen in het bijzonder is daar niet van gediend. Er volgen verschillende incidenten waarbij het volgens Ilay draait om het feit dat hij joods is. Terwijl zijn vader het afdoet als pesterijtjes en kwajongensstreken. Het feit dat Ilay opgewacht wordt door die jongen en zijn vrienden, durft hij niet te vertellen, bang dat zijn vader hem niet gelooft, aangezien hij -volgens zijn vader over een grote fantasie beschikt- maar volgens hemzelf aardig veel leugens vertelde in die tijd.

Zelfs wanneer zijn vaders auto onder gesmeerd wordt met poep en er in zijn bier geplast wordt blijven het voor hem pesterijen die toevallig bij hun gebeurd zijn, terwijl Ilay aangeeft dat het puur te maken heeft met antisemitisme. Het moment waarop de auto is onder gesmeerd wordt is de druppel: Ze gaan naar het huis van de dader. Waar weer twee verhalen ontstaan nadat Ilay de jongen een flinke rechtse gegeven heeft en zijn vader 'goed zo!'geroepen heeft, is het voor Ilay genoeg. De jongen zou Ilay hebben bedreigd met een mes. De vader zou zijn vader in elkaar geslagen hebben.

Zijn vader moet weten hoe hij zich in die tijd gevoeld heeft. Niet meer wetende of het nog steeds een onschuldig stukje levensverhaal van zijn vader is of dat de werkelijkheid van Ilay zijn belevenissen de overhand nemen, krijgt de voorstelling een plotselinge wending.

De onmacht, en bovenal angst die Ilay voelt moet zijn vader ook beleven. De luikjes die dan opengetrokken worden maken de stemming grimmiger. 'Arbeit macht Frei', de figuren die Ilay ooit bedreigd hebben, de verboden voor joden pamfletten en andere attributen komen tevoorschijn.

Ilay laat zijn vader en het publiek beleven van wat hij destijds gevoeld heeft. De uitbarsting die dan volgt is er één waarin alle angst, woede, verdriet en 'onschuldige pesterijen' naar boven komen.

Het levensverhaal van zijn vader is compleet naar de achtergrond verschoven: Ilay laat zien wat er in zijn leven juist niet gebeurd is. De scene waarin Ilay naakt een emmer ijskoud water over zichzelf heen gooit wordt gevolgd door een diepe stilte. Besef. Verdriet en onmacht vullen de zaal. Vader droogt Ilay met zijn T-shirt, trekt hem schone kleren aan, maar maakt tegelijkertijd duidelijk dat deze angst nooit het leven mag gaan beheersen. De staande ovatie die aan het einde volgt is absoluut terecht.

Het feit dat iets wat een luchtige voorstelling schijnt te worden kan uitmonden in een verhaal dat je tot op het bot weet te raken, is onwijs goed neergezet. De twijfel tussen de grens van etterstreken en antisemitisme is voelbaar aanwezig, de angst en de consequenties die het met zich meebrengt ook. Kortom: dit is mijn vader is een ontzettende mooie voorstelling: het laat zien wat onmacht, angst en haat met je doet. Het voert je mee en laat je geloven in wat je nog nooit hebt meegemaakt.

Reacties

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl